Starship złapany w powietrzu, a rakieta Vulcan rozbita po starcie

Starship złapany w powietrzu, a rakieta Vulcan rozbita po starcie

W jeden weekend amerykański rynek rakiet pokazał swoje dwa oblicza. SpaceX po raz pierwszy złapało przy wieży startowej górny stopień Starshipa, a rakieta Vulcan firmy ULA spadła kilka minut po starcie razem z 40 satelitami Amazona. W tle pojawiły się też plany przejęcia włoskiego producenta rakiet i nowa inicjatywa NATO.

Dwa różne scenariusze

Starship spędził na orbicie prawie dobę, po czym wrócił na Ziemię o własnych siłach i został pochwycony przez ramiona wieży w Teksasie. Booster Super Heavy zaginął w morzu, ale SpaceX udowodniło już wcześniej, że potrafi odzyskiwać ten element. Szybkie ponowne użycie obu stopni to podstawa komercyjnych planów firmy i ważny element amerykańskich ambicji, od bezpieczeństwa narodowego po eksplorację kosmosu. Eric Berger z Ars Technica, który oglądał lądowanie ze Starbase, napisał: „To było jak wkroczenie w przyszłość”.

Zupełnie inaczej skończył się lot Vulcana. Była to pierwsza w historii tej rakiety całkowita porażka. Misja miała być pierwszą z 38 zamówionych przez Amazona, który buduje sieć internetu satelitarnego konkurencyjną wobec Starlinka. Vulcan ma też wynieść mniej więcej połowę misji bezpieczeństwa narodowego Sił Kosmicznych USA w najbliższych latach.

Według wstępnych ustaleń ULA przyczyną był zbyt mały dopływ paliwa ze zbiorników do silników BE-4 pierwszego stopnia, a nie wadliwa praca samych silników. To dobra wiadomość dla Blue Origin, które je produkuje i stosuje podobną konstrukcję w rakiecie New Glenn. Boczne rakiety na paliwo stałe zadziałały prawidłowo, choć na dwóch wcześniejszych lotach miały awarie dysz.

Europa i NATO budują własne zaplecze

Fińska firma ICEYE, największy kosmiczny start-up w Europie, chce kupić włoskie Avio za ponad 2,2 mld dolarów. Avio produkuje rakietę Vega C, zdolną wynieść do 3,3 tony ładunku na niską orbitę okołoziemską. ICEYE, wyceniane na ponad 12 mld dolarów, buduje satelity radarowe i sprzedaje dane obrazowe, także rządom. Większość jego satelitów poleciała dotąd na Falconach 9. Przejęcie miałoby stworzyć pierwszą w Europie firmę kosmiczną obejmującą cały łańcuch, od rakiety po dane z orbity.

NATO uruchomiło z kolei program Starlift. Pozwala on państwom uczestniczącym łączyć zapotrzebowanie na starty wojskowe i rezerwować miejsca na komercyjnych rakietach. W programie są Belgia, Kanada, Finlandia, Niemcy, Włochy, Holandia, Norwegia, Szwecja, Turcja, Wielka Brytania i Korea Południowa. Przećwiczone mają być też procedury startów na krótkie ostrzeżenie, potrzebne w kryzysie. Agencja technologiczna NATO ma w ciągu dwóch lat rozdysponować kontrakty warte około 2,7 mld dolarów.

Nowe rakiety w drodze

  • Stoke Space zakończyło rozwój silnika Zenith do rakiety Nova. Siedem takich silników da pierwszemu stopniowi około 700 tys. funtów ciągu, a pierwszy lot planowany jest na przyszły rok.
  • Blue Origin wyniesie w 2029 roku satelity z centrami danych dla Google w ramach projektu Suncatcher. Mają one działać na orbicie synchronicznej ze Słońcem, gdzie panele łapią niemal ciągłe światło.
  • Relativity Space przy odrobinie szczęścia poleci rakietą Terran R w przyszłym roku. Pierwszy stopień ma 13 silników Aeon.
  • LandSpace z Chin sprawdziło dziewięć silników odzyskanych z pierwszego stopnia Zhuque-3. Sam stopień przewrócił się po lądowaniu.

Co to oznacza w praktyce

Awaria Vulcana uderza przede wszystkim w Amazona i amerykańską armię, ale może mieć skutki szersze. Opóźnienia w budowie sieci Amazon Leo oddalają perspektywę realnej alternatywy dla Starlinka, także dla użytkowników w Europie. Nie wiadomo jednak, jak długo potrwają wyjaśnienia i czy Vulcan szybko wróci do lotów.

Polska należy do NATO i Europejskiej Agencji Kosmicznej, więc europejskie próby zwiększenia niezależności w dostępie do orbity jej dotyczą. Z listy państw biorących udział w Starlift, podanej w materiale źródłowym, Polski jednak brakuje. Przejęcie Avio przez ICEYE na razie pozostaje zamiarem, a o jego losie zadecydują dalsze negocjacje.

Źródło: Ars Technica – „Rocket Report: A weekend of ups and downs; Stoke celebrates engine milestone”

https://andrzejurbanowicz.pl/luxmed-dla-pracodawcow-pakiety-medyczne-dla-zespolu-w-kazdej-branzy/ https://nasepismo.org/pakiety-zdrowotne-dla-pracownikow-dlaczego-warto-je-wdrozyc-w-firmie/ https://eltying.com.pl/luxmed-pakiet-rodzinny-zdrowie-w-zasiegu-reki-dla-kazdego-domownika/