Naukowcy z Uniwersytetu w Auckland testują cyfrowego trenera zdrowia opartego na sztucznej inteligencji, który ma wspierać osoby z cukrzycą typu 2 między wizytami u lekarza. Program o nazwie DiNa nie leczy choroby, lecz ma pomagać w trzymaniu się planu terapii ustalonego z zespołem medycznym.

Problem: wiedzieć to nie to samo, co robić

W cukrzycy typu 2 wielu pacjentów wie, co powinni robić: zdrowo się odżywiać, ruszać się i regularnie przyjmować leki. Trudność polega na wytrwałości. Choroba potrafi postępować po cichu, więc pominięta dawka leku czy opuszczony trening nie dają natychmiastowych skutków. W codziennym pośpiechu, między pracą a obowiązkami domowymi, łatwo o odpuszczenie.

Nad rozwiązaniem pracuje zespół z Auckland Bioengineering Institute pod kierunkiem dr. Gonzalo Maso Talou. Projekt jest częścią szerszego programu instytutu dotyczącego cyfrowych bliźniaków. Jak podkreśla badacz, celem jest zwiększenie szans, że pacjent będzie przestrzegał planu opracowanego wspólnie z lekarzem.

Jak działa DiNa

System łączy dane z kilku źródeł: zapisów posiłków, informacji o przyjętych lekach, aktywności z telefonu oraz ciągłych monitorów glikemii. Ma ograniczyć ręczne wpisywanie danych do minimum:

• posiłki – wystarczy zrobić zdjęcie, a AI rozpozna produkty i oszacuje kalorie, węglowodany, białko i inne składniki; braki można uzupełnić głosem,
• ruch – dane pochodzą z telefonu i urządzeń noszonych,
• leki – użytkownik szybko zaznacza, czy je przyjął.

Najbardziej charakterystyczna jest rozmowa. Z asystentem można pisać lub mówić w interfejsie wyłącznie głosowym. Wczesne wersje miały na ekranie wirtualną postać, ale uczestnicy woleli sam głos, bo był mniej męczący i bardziej naturalny. DiNa może podpowiedzieć, o jakiej porze dnia najlepiej ćwiczyć, pomóc znaleźć przeszkody w realizacji celów albo zmodyfikować plan, gdy życie go pokrzyżuje.

Zespół zaznacza, że to nie zamiennik lekarza. Treści pochodzą z wyselekcjonowanych nowozelandzkich materiałów o cukrzycy przygotowanych z partnerami klinicznymi, a w sprawach medycznych system odsyła do specjalistów.

Badanie i plany na przyszłość

Obecna próba obejmuje 10 osób z cukrzycą typu 2 obserwowanych przez trzy miesiące. Połowa korzysta z DiNa, druga połowa z istniejącego narzędzia do zarządzania cukrzycą, co pozwoli porównać wyniki. To pierwsza z trzech planowanych rund badań, a większe testy zaplanowano na przyszły rok. Pierwsze opinie uczestników są pozytywne, zwłaszcza w kwestii łatwiejszego monitorowania.

Ambitniejszy cel to spersonalizowane cyfrowe bliźniaki, czyli komputerowe modele przewidujące, jak organizm konkretnej osoby zareaguje na jedzenie, ruch i leki. Wczesne wersje potrafią już modelować reakcję glukozy na węglowodany, tłuszcze i białka. W przyszłości użytkownik mógłby porównać dwa posiłki pod kątem ryzyka skoku cukru. Jak powiedział Maso Talou: „Dwie osoby mogą zupełnie inaczej zareagować na ten sam posiłek.”

Co to oznacza dla Polski

DiNa jest na etapie wczesnych badań, na bardzo małej grupie, więc nie jest to narzędzie dostępne dla pacjentów ani w Polsce, ani w UE. Wyniki tak małej próby trudno uogólniać, a skuteczność rozwiązania dopiero trzeba wykazać w większych badaniach.

Problem, który badacze próbują rozwiązać, jest jednak uniwersalny. Również polscy diabetycy zmagają się z regularnym przestrzeganiem zaleceń, a przerwy między wizytami u specjalistów bywają długie. Podobne aplikacje i cyfrowe wsparcie mogą w przyszłości uzupełniać opiekę, ale nie zastąpią kontaktu z lekarzem czy dietetykiem. Przy korzystaniu z jakichkolwiek narzędzi AI w zdrowiu warto sprawdzać, skąd pochodzą zalecenia, i każdą zmianę leczenia konsultować z lekarzem.

Źródło: Medical Xpress – „Researchers trial AI coach for diabetes”